The Pearl Button (2015, Patricio Guzman, Chile)

…………………………………..

เปิดเผยเนื้อหาของภาพยนตร์
……………………………………

เริ่มต้นจากหยดน้ำในทะเลทราย หยดน้ำหยดหนึ่งในผลึกควอตซ์ที่ถูกค้นพบในทะเลทรายที่แห้งแล้งที่สุดในโลกทางตอนเหนือของประเทศชิลี หยดน้ำที่เชื่อกันว่าในทะเลาทรายแห่งนี้เคยมีน้ำ น้ำทุกรูปแบบในจักรวาล จากนั้นเราก็ลัดเลาะไปตามฝั่งทะเลขอประเทศที่มีภูมิศาสตร์เป็นแนวยาวเคลียกับชายฝั่งแตกตัวออกไปเป็นหมู่เกาะมากมาย แล้วเราก็พบกับอินเดียนพื้นเมืองซึ่งเคยเป็นอยู่มาด้วยการเร่ร่อนไปตามฝั่งทะเล ด้วยเรือพายทำเองพวกเขาอ่านแล่นเรือข้ามแหลม อ่าว แวะพักตามเกาะแก่งอย่างไม่แน่นอน เป็นอยู่มานานนับศตวรรษ นับพันปีก่อนการมาถึงของคนขาว ตอนนี้พวกเขาถูกห้ามลงทะเลเพราะทหารต้องใช้พื้นที่ เขายังคงจดจำแผนที่ การพายเรือ การเดินทางไปตามกระแสน้ำโดยอาศัยสัญชาตญาณและภูมิปัญญาของตน

มีชนเผ่าอินเดียนถึงห้าชนเผ่าในชิลี พวกเขานุ่งห่มขนสัตว์ ใช้ชีวิตด้วยการย้ายที่ไปเรื่อยๆ พวกเขาต่างมีภาษาของตัวเอง แต่ไม่มีอภิธานศัพท์สำหรับคำบางคำ คำอย่าง พระเจ้า หรือ ตำรวจ นั่นไม่จำเป็นกับพวกเขา จนคนขาวเข้ามา จับพวกเขาไปสวมเสื้อไปหัดงานฝีมือและฉกชิงแผ่นดินของพวกเขาไป

พวกเขาบางคน บางคนอย่างจิมมี บัตตัน เป็นคนชนเผ่าที่ถูกขายไปอังกฤษเพื่อแลกกระดุมมุกไม่กี่เม็ด คนอังกฤษศิวิไลซ์เขา แต่หลายปีผันผ่าน เขากลับมาที่เกาะ กลับมาในสภาพสุภาพบุรุษอังกฤษ เมื่อมาถึงเขาถอดทุกอย่างออกจากตัว พูดพื้นเมืองคำอังกฤษคำใช้ชีวิตเยี่ยงคนพลัดถิ่นในบ้านตนเองตลอดกาล

นั่นคือคนขาว และการเข้ามายังมหาสมุทรซึ่งครั้งหนึ่งเคยกลืนกินเพื่อนของ Guzman ไป มหาสมุทรประดุจสุสานที่กลืนกินผู้คน บางคนกลับมาในสภาพศพน่าสะพรึง เปิดเผยความชั่วช้าของรัฐ หลังการปลดปล่อยประเทศของ Salvador Allende ไม่นาน อเมริกาก็สนับสนุนการรปห. นำไปสู่ยุคผเด็จการที่ยาวนานหลายสิบปี นักโทษการเมืองจำนวนมากถูกคุมขังในคุกลับบนเกาะแก่งห่างไกล หลายคนถูกฆ่า เชือดทั้งเป็น ข่มขืน ทรมาน สูญหาย และหนึ่งในวิธีที่ทำให้สูญกายคือการถ่วงด้วยท่อนเหล็กแล้วแล้วทิ้งลงมหาสมุทร ท่อนเหล็กซึ่งถูกค้นพบในสามสิบปีต่อมา ท่อนเหล้กที่ถูกห่อหุ้มด้วยสัตว์ทะเล ห่อหุ้มร่องรอยของเหยื่อที่สูญดับอาจจะเป็นเศษของเนื้อของดีเอ็เอ หรือกระดุมสักเม็ด

และนี่คืองานessay film ของ Guzman ที่ยังคงวนเวียนอยู่กับเรื่องการสังหารหมู่ในช่วงผเด็จการปิโนเชต์ ในคราวนี้เขาค่อยๆเชื่อมโยงเอา ดาราศาสตร์ ภูมิศาสตร์ วิทยาศาสตร์ อาชญวิทยา ประวัติศาสตร์ มานุษยวิทยา สังคมวิทยา ศิลปะ กวี มาอธิบาย โดยแทนที่เขาจะเหมือนกับผู้กำกับคนอื่นๆ กระแทกใบหน้าของผู้ชมด้วยความรุนแรง ความโกรธแค้น ความเจ็บปวด ด้วยภาพการทรมานที่น่าเกลียดน่ากลัว หรือการเล่าถึงความทรงจำอันเจ็บปวด หรือการสร้างความทรงจำขึ้นมาใหม่ราวกับการล้างแค้น เขากลับค่อยๆเล่าผ่านสรรพวิทยาต่างๆ แสดงให้เห็นว่าทุกสิ่งเชื่อมโยงกันเป็นหนึ่งเดียว ด้วยลีลาของกวี การสังหารหมู่ของเขาจึงไม่ใช่ความรุนแรง แต่มันคือความเศร้าที่กัดกินผู้คน ความเจ็บปวดที่อยู่ภายในร่างกายโดยไม่ได้บาดเป็นแปลแค่ระดับผิวหนัง ความสุขุมในการค่อยๆเล่า ในการค่อยๆเชื่อมร้อยสิ่งต่างๆเข้าหากัน ฉายภาพทุกข์เศร้ายาวนานหลายร้อยปีของประเทศ

หนังนั้นงดงาม แต่ความงดงามยิ่งทำให้ความโหดร้ายนั้นเข้มข้นและกัดกิน นี่คือสารคดีที่เหมือนบทกวีซึ่งสิ่งสำคัญไม่ได้อยู่ในภาพหรือคำ หรืออารมณ์ในห้วงขณะที่เราอ่าน ที่เราจ้องม้อง แต่อยู่ในความโศกลึกหลังจากนั้น

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s