DJANGO UNCHAINED (QUENTIN TARANTINO/2012/US)โคบาลสีนิล

Django_Unchained_Jamie_Foxx-pistol-Quentin_Tarantinoเหตุผลที่เราปลื้ม DJANGO UNCHAINED มากขึ้นไปอีก หลังจากดู LES MISERABLES นั่นคือการที่ที่ขริงหนังทั้งสองเรื่องนี้มีแกนที่เชื่อมโยงกันว่าด้วยคนชั้นล่างโดนกดขี่ทนทุกข์ ชีวิตประชาชนในการปกครองของกษัตริย์ฝรั่งเศส ของศตวรรษที่แล้ว กับชีวิตของทาสผิวสีในอเมริกายุคห่อนลินคอล์น ผู้คนทั้งสองแบบ หมดโอกาสลืมตาอ้าปากในทุกวถีทาง ไม่มีทางขยับเลื่อนชั้น ไม่สามารถอาศัยตรรกะทำดีได้ดี เมื่อผืนหมอนใบ หรือเศรษฐกิจพอเพียงได้เลย พวกเขาเป็นเช่นนั้นเพราะถูกทำให้เป็นเช่นนั้น ไม่มีทางขยับเคลื่อนระดับตัวเองได้ ไม่ว่าจะทำอย่างไร LES MISERABLES สเนอทางออกแบบโมเดิร์น ผ่านทางการปฏิวัติกันเสียเลย หนังเร้าผู้ชมด้วยการชี้ให้เห็นความทุกข์ทรมานของฟองตีน ญัง วัลญัง ในสังคมไร้ความเป็นธรรม ที่พวกเขาต้องตาย กลายเป้นโจร มีทางเดียวคือการล้มล้างการปกครองลงท่านั้น (และการจบลงอย่างเศร้าสร้อย ชาวยขัดสีฉวีวรรณการปฏิวัติให้เรืองรองขึ้นกว่าเดิมราวกับจะพูดในทำนอง ตายสิบเกิดแสน)

แต่นั่นคือความคิดแบบตรงไปตรงมาแบบสมัยใหม่ที่สถาปนาตัวเองเป็น เรื่องเล่าขนาดใหญ่ไปจนได้ในท้ายที่สุด DJANGO UNCHAINED กลับชี้ทางแบบหลังสมัยใหม่ (ถ้าคำนี้ไม่ใหญ่โตจนเกินไป ถ้ามันไม่ถูกต้องขอให้ถือเสียว่าผมไม่ได้ใช้คำนี้) นั่นคือการแซะระบบด้วยตัวระบบ การใช้เรื่องเล่าแบบหนังคาวบอยเชิดชูคนขาว มารองรับประวัติศาสตร์แห่งความพลัดพรากของทาสเปลือกของหนังคาวบอย กลายเป็นแก่นสำคัญที่มันเล่นรับบท และต่อต้านอย่างแยบยล

ว่ากันว่าSPIKE LEE ประกาศศักดาว่าจะไม่มดูหนังเรื่องนี้เพราะมันหมิ่นหยามบรรพบุรุษของพวกเขา มีอย่างที่ไหนทำหนังคาวบอยให้คนผิวสีเป็นตัวเอก นี่มันคือการสยบยอมต่อเรื่องเล่าขนาดใหญ่ของพวกผิวขาว โดยการอยากเป็นคนผิวขาวเสียเองชัดๆ

แต่อย่างที่รู้ว่าตารันติโนเป็นคนกวนตีน ถึงกวนตีนมาก ถ้าเชาใช้ ความพยาบาทของใหบหน้าขนาดยักษ์ ชื่อาพยนตณื เผาฮิตเลอร์ตายห่าไปก่อนจะรมแกสยิวมหาศาลได้ ทำไมเขาจะเล่าเรื่องพวกนี้ไมไ่ด้

ฉะนั้น การกลายมาเป็นนักล่าค่าหัวของจังโก้ (คนดำเหี้ยอะไร ซื่อเป็นเมกซิกัน ออ ตารันติโนมีเชื่อฮิสปานิคนี่ใช่มะ) จงไม่ใช่แบบที่สไปค์ ลีคิดง่ายๆว่า เขาอยากจะเป็นคนขาว แต่ตารันติโน ใช้จ้อจำกัดของทาสในสมัยนั้นที่ห้ามขี่ม้า เป็นคนไม่ได้เป็นได้แค่สัตว์ หรือแงรงงานแลกเปลี่ยน มาเป็นกลไกขับดันตัวเรื่อง ความแค้นแบบคนขาวคาวบอย ประเภท ฆ่าพอ่ ฆ่าน้องแย่งเมีย ไล่ที่ ถูกรื้อลงพังด้วยการทำให้เห็นว่ามันคือเรื่องของคนตามช่วยเมียรัก ซึ่งฉิบหายอยู่ภายใต้อำนาจที่พยุงหนังคาวบอยนั่นแหละ จังโก้ กลายเป็นรูปแบบของการจำนนที่ต่อต้านตัวมันเองเสียเอง เพราะเขาไม่ใช่คาวบอย แต่เป็นทาสที่ตามช่วยเมีย จากพวกคาวบอย การที่เขาแต่งเป็นตัวตลก (ชุดสีฟ้า) และเดินทางไปกับคาวบอยที่ไม่ใช่คาวบอย คาวบอยยุโรป นักล่าค่าหัวชาวเยอรมัน (ไอ้หยาลูกน้องฮิตเลอร์) มันจึงกลายเป้นว่าเราเอาใจช่วยคนที่พวกคาวบอยเหยียด (ถ้าเป็นพวกคาวบอยเกลียดแบบอินเดียนแดงมันจะเป็นความรู้สึกอีกแบบหนึ่ง) ไอ้การต่อต้านแบบนี้ มันไม่ใช่การปฏิวัติและการล้มตายอันโรแมนติค (ตอนจบหนังก็คนละเรื่องกับ LES MISERABLES) แต่มันคือการสร้างความอิหลักอิเหลื่อให้กับตัวระบบ การทำให้รวน ไม่ใช่ล้มล้าง การทำให้ระบบสะดุดติดขัด เพราะค้นพบช่องโหว่ของการต่อต้านที่จัดการไม่ได้ และมาในรูปแบบทีเล่นทีจริง กลายเป็นว่า มันชำแหละความไม่เท่าเทียมการค้าทาสอย่างถึงเลือดถึงเนื้อ เป็นแฟนตาซีของคนผิวสี ที่คนขาว จะ errorr เมื่อเอาตัวเข้าไปแทน เพราะมันอิหลักอิเหลือเกินไป

แน่นอนว่าหนังไม่ได้ทำหน้าที่เรียกร้องสิทธิคนดำประจำศตวรรษ หรือเป้นหนังเพื่อการล้มระบอบระยำอะไร มันแค่แซะระบบ เหยียดอย่างสนุกแล้วทิ้งร่องรอยไร้ความหมายเอาไว้ แต่เราก็รู้สึกว่า มันเป็นการต่อต้านในรูปแบบใหท่ๆที่ไม่ได้มาพร้อมกับการเป็นคำใหญ่คำโต ปฏิวัติโค่นล้มสังคมแบบเก่าจริงๆมันคล้ายการบอกว่ากูเป็นไพร่ ในบางประเทศ (ไม่ว่าถึงที่สุด จังโก้ในบางประเทศ ไม่ได้อันเชน แต่ไปเชนตัวเองเสียแทน)

ถ้าจะพูดให้ง่ายต้องบอกว่า LMSR ทำให้คุณรู้สีกเป็นส่วนหนึ่งของความรู้สึกใหม่ที่ยังมาไม่ถึง ส่ง DGUC ทำให้คุณรู้สึกไม่เป็นส่วนหนึ่งกบัความรู้สึกที่คุณเคยรู้สึกว่าเป็นอีกต่อไปโดยส่วนตัวคิดว่า INGLORIOUS BASTERDS และ DJANGO UNCHAINED จะเป็นอะไรที่ต้องศึกษาจริงจังในอนาคต มากกว่าการกลับgenre ในPULP FICTION หรือ RESERVIOR DOGS

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s