THE DARK KNIGHT RISES (CHRISTOPHER NOLAN/2012/US) ไม่มีประชาชนในกอทแธม


ภาคนี้ช่วยขัดสีฉวีวรรณอาการตรรกะล่มของภาคที่แล้วเรื่องฮาร์วีย์ เดนท์ให้ได้เห็นผลที่ตามมาของอาการคลั่งฮีโร่ แต่บัดเดี๋ยวก่อนนะนายจ๋า นี่มันหนังฮีโร่นะนนายจ๋า สุดท้ายหนังเลยสะดุดขาตัวเองหกล้ม เพราะแก่นของหนังมันขัดขากับความพยายามวิพากษ์ประเด็นของตัวหนังเองน่ะสิ

ลองอธิบายแบบนี้ หนังบอกว่าฮาร์วีย์ เดนท์คือฮีโร่ แล้วบอกว่าเฮ้ยมึงเื่อคนผิด มึงต้องช่วยตัวเอง (แบทแมนยังบอกว่าชั้นใส่หน้ากาเพราะใครก็เป็นฮีโร่ได้ทั้งนั้น) แต่เดี๋ยวก่อนย WHAT THE HELL THAT ALL PEOPLE GO!

กล่าวตามสัตย์หลังจากไม่กดระเบิดเมื่อชาติ เอ๊ยภาคที่แล้ว ประชาชนชาวกอทแธมก็หายหัวไปหมด ‘พอไม่เห็นชาวบ้านเห็นแต่คนดังแล้วก็เหมือนชาวบ้านไม่เคยมีอยู่จริงเลยนะ’ แน่นอนว่าใครก็เป็นฮีโร่ได้ (ถ้ารวยพอ เอ๊ยไม่ใช่)

ประเด็นคือนี่ความขัดแย้งในหมู่อีลีทที่แบ่งสรรปันส่วนเมืองกอทแะมอยู่ ตำรวจ เศรษฐี นายทุน สส. ลึกลงไปในอีกระดับ นี่เป็นความขัดแย้งของคนไม่กี่คน ตระกูลไม่กี่ตระกูลที่เอากอทแธมทั้งเมืองมาเป็นเหยื่อล่อ กล่าวให้ง่ายมันคือเรื่องการล้างแค้นของ Shadow League เสียด้วยซ้ำ าวเมืองโซดอม เอ๊ยแอทแะม เป็นแค่แมสส เป็นกลุ่มคนที่พถูกนับเพื่อไม่นับให้เป็นส่วน เป็นคนที่ถูกอ้างถึงลอยๆว่าเป็นพวกโสมม ขี้ครอกสมควรตาย หรือประชาชนบริสุทธิ์ตาดำๆที่รอคอยแบทแมนที่รักอย่างใจจดจ่อ (พอหมดประโยชน์กูก็ไล่สง)


ไท่ใช่ความผิดของใคร กลไกเนื้อแท้ของหนังฮีโร่คือการเชิดชุ อภิมนุษย์ มนุษย์เหนือมนุษย์ คนดูหนังฮีโร่คือคนที่อยู่ในบ่อนั้นแหละ โดยมีการเป็นอภิมนุษย์เป็นความหวัง เป็นแฟนตาซีที่จะก้าวให้พ้นบ่อขึ้นมาได้ (สักวันกูจะเป็นแบทแมน กูกกล่าว) ทีนี้พอหนังเชิดชุแอภิมนุษย์จะหันมาเป็นมนุษยืนิยม มันเลยจำเป็นต้่องขัดขแ้งขัดจขากันเอง เพราะถ้ามนุษย์นั้นดี จะมีอภิมนุษยืไปตะหวักตะบวยอะไร

ฉะนั้นการที่หนังบอกว่า ฮาร์วีย์ เดนท์ในภาคที่แล้วคือความโง่เง่าในการหวังพึ่งฮีโร่จอมปลอม จึงไม่ใช่เรื่องของการบอกให้ประชาชนลุกขึ้นสู้เอง แต่เป็นการบอกว่า มึงเลือกฮีโร่ผิดคนจ่ะ สิ่งที่ยืนยันได้น่าสนใจคืออาการแสร้งว่าเดโฒเครซี่ของเบน (อ้อ อันนี้คือนาคิสตร์ สินะ) เมื่อเขาบอกว่านักโทษคือผู้ถูกกดขี่แล้วตามมาด้วยปารปลดปล่อย เราก็ไม่ค่อเยเห็นชาวบ้่านอยู่ดี เห็นแต่นักโทษ แล้วก็มวลชน มวลชนที่เลวทรามไร่้ความยับยั้งชั่งใจ ลากคนรวยออกมากลางถนน ฉากนี้ดีมาก ราวกับจำลองการปฏิวัติวัฒธรรมโดยมี เบนเป็นเหมาเจ๋อตุง ตั้งศาลเตี้ยสอบสวน ศักดินา (พี่ซิเลลียน นะ อร๊างงงงง) แล้วส่งมันไปใช้แรงงาน เอ๊ย เนรเทศไปตาย

และด้วยความเรื่องอภิมนุษย์นี้เองทำให้เราชอบใจโนแลน และหนังมากขึ้นมากเพราะหนังเลิกทำท่าจะเป็นV for Vendetta ที่ชวนคนมาปฏิวัติอีกแล้ว ขบถของโนแลน ไม่ใช่การสร้างตัวของประชาชน แต่เป็นการขบถในระบบใหม่ อีกแบบหนึ่ง (อาจละม้าย พึ่งปชต.ไม่ได้ก็สมบูก็แล้วกัน) ฉากที่เวริ์คมากคือฉาก JGLพาเด็กไปสะพาน เพราะในฉากนั้นมันคือการต่อสู้ของชาวเมืองกธ.จริงๆ ฉากเดียวในหนัง นอกนั้นเป็นการไล่ต้อนกันของพวกอีลิท ฉากนี้น่าสนใจมากคือหนังบอกว่า สุดท้ายคนต้องสู้กับรัฐของตัวเอง รัฐช่าวยเหลืออะรไม่ได้นอกจากทำให้ชาวบ้านตายฟรี ทั้งนี้เราไม่ต้องพูดถึงว่าเบนมาจากไหน มาล่าใครล้างใคร ความขัดแย้งระดับบนเล่นกันบนกระดานของคนไม่กี่คน ระดับล่างก็ชนกับรัฐไปเรื่อยแล้วก็แค้นเคืองกันไป การออกมาเป็นโรบิน จึงเป็นทางบอกแบบ ตกบ่อแล้วฝันว่าจะปีนได้

อย่างไรก็ตาม ข้อดีของหนังคือการลดรูปความขัดแย้งให้เห็นกันไปเลย ว่าประชาชนใกอทแธมนั้นไม่มีอยู่จริง เมื่อถึงที่สุด ไอ้เรื่องความหวังของเบน การปกป้องเมืองของแบทแมนหรืออะไรก็ตาม มันคือความขัดแย้งภายใน ที่มีคนกอทแธมเป็นเบี้ยนบนกระดาน ฉะนั้นจะแปลกอะไรถ้าคนกอทแธมจะอยุ่เฉยไม่ออกมาช่วย ยกเว้นตำรวจ

ฉากตำรวจลุยโจรจึงเป็นฉากที่น่าจดจำมากในแง่ที่ว่า ดูเหมือนตำรวจไม่ได้เป็นตัวแทนประชาชนจริง แต่เป็นตัวแทนอำนาจรัฐอันนึงที่ได้ประโยชน์เสียประโยชน์อยุ่ในเกมนี้ ฉากนี้ในความเป็นจริง คนที่จะถูกเบนฆ่าตายไม่ใช่ตำรวจแต่เป็นชาวบ้านร้านตลาดที่ถูกเห่กล่อมด้วยแนวคิดชาตินิยม (หนังจึงประกาศศักดาเยนหลังการร้องเพลงขาติ ซึ่งเป็นซียที่เพอร์เฟคต์มาก) ตำรวจในเรื่องจึงสวมเครื่องแบบ เครื่องเบบสีน่ำเงิน ที่เป็น mass เป็นมวลของเครื่องแบบปะทะกับพวกโจร ตำรวจจะดูแลท่าน ประชาชนอยุ่ในบ้าน หรืออันที่จริงประชนชนบอกกูจะออกมาสุ้ทำไม รอเป็นเหยื่อ ที่น่าสงสาร เป็นผู้บริสุทธิ์ในฉากสโลว์ท้ายเรื่อง
ทั้งหมดทั้งมวลดูเหมือนจะเป็นการกล่าวร้าย แต่เราขอยืนยันว่าเราชอบหนังมาก เพราะโนแลนไม่กระเมิดกระเมี้ยนที่จะเป็นผู้นริยมระบบ ไม่กระมิดกระเมี้ยนจะเป็นขวาอีกแล้ว เขาบอกให้ประชาชนขบถ แต่เขาก็เปิดเผยให้เห็นว่าที่จริงแล้วมันคือการรอคอยฮีโร่ในรูปแบบหนึ่ แบทแมนไม่ใช่V Vบอกว่าVไม่มีตัวตน แต่แบทแมนได้อีแอนน์ และได้หลุดจากบ่วงกรรมด้วย

มันจึงเป็นการปิดไตรภาคที่สวยงาม เอามาดูทั้งเรื่องแล้วคงดี (แต่ยังไม่ได้ดูภาคแรก )เลย เอ้อ สนุกดดีนะ นี่คือหนังขวาๆ ที่เหมาะกับบ้านเรามาก

จริงๆเอ่ไปฉายคู่กับLET BULLET FLY ได้เลย เป็นเหมือนภาคเสียดสีของกันและกัน

One thought on “THE DARK KNIGHT RISES (CHRISTOPHER NOLAN/2012/US) ไม่มีประชาชนในกอทแธม

  1. ส่วนตัวแล้วเราคิดว่า มันไม่ได้ขัดขานะบทของภาคดาร์คไนท์
    ที่แบทแมนทำ คือศาลเตี้ย แล้วตัวบรูซก็ไม่ได้อยากทำไปตลอด แต่ต้องการเป็นแรงบรรดาลใจ ให้ทุกคนตระหนักและแก้ไข
    (ให้แบทแมนเป็นสัญลักษณ์ ของความยุติธรรม เป็นการลุกขึ้นสู้กับความไม่ถูกต้อง)
    ซึ่งไม่ได้หวังให้ทุกคนมาใส่หน้ากากแล้วไล่จัดการเหล่าร้าย เพราะไม่ใช่ว่าทุกจะถูกฝึกมาจากshadow league
    และการฆ่า หรือทำร้ายร่างกายมันผิดกฏหมาย
    ถ้าทำอย่างนั้นแล้วกฏหมายจะไม่ศักดิ์สิทธิ์ ดูอย่างการกระทำของแบทแมน ที่ไม่ฆ่าและไม่ใช้ปืน(นั่นก็เลี่ยงที่สุดแล้ว) นั่นก็เป็นนัยบอกเป็นอย่างดี

    การจะยกฮาร์วี่ มาเป็นฮีโร่นั้นจึงสำคัญ เพราะเขาคือตัวแทนประชาชน
    เป็นฮีโร่ที่ไม่ต้องละเมิดกฏหมายในทุกเรื่อง เป็นตัวเลือกที่เหมาะที่สุด และถ้าจะมองให้ถูกนะ
    ที่บอกว่าใครๆก็เป็นฮีโร่ได้ เพราะเดนท์ก็เป็นคนธรรมดา ไม่ได้เยี่ยมยุทธ์ หรือรวยล้นฟ้า เป็นมนุษย์คนหนึ่ง
    เห็นได้จากว่าเดนท์ยังมีรัก โลภ โกรธ หลง
    จะเรียกว่าฮีโร่จอมปลอมคงไม่ถูกเท่าไหร่ และไม่ใช่เรื่องโง่เท่าไหร่ที่แบทแมนหรือประชาชนจะไว้ใจให้มาทำหน้าที่แทน
    ถึงเดนท์เขาทำพลาดในช่วงท้าย นั่นก็เพราะ โจ๊กเกอร์เล่นกับจิตใจของเดนท์

    เรื่องการที่ไม่กดระเบิดน่ะ ไม่ได้บอกว่าคนที่ไม่กดเป็นฮีโร่ แต่เป็นการแสดงให้เห็นแสงสว่างเล็กๆในเมืองที่เน่าเฟะแห่งนี้ ว่า
    ยังมีความดีอยู่ในตัวของทุกคน แม้แต่นักโทษ(ยังมีคนที่ไม่กดแต่ไม่ได้ตั้งใจจะไม่กดด้วย) ทำให้รู้ว่ายังมีคนที่กล้าต่อต้านโจ๊กเกอร์อยู่ แม้มันจะขู่ไว้ซะน่ากลัว และตัดสินได้ว่าโจ๊คเกอร์ที่เก่งนักหนานั้นประเมินจิตใจของชาวเมืองกับนักโทษต่ำไป

    ที่ตัวหนังไม่พูดถึงหลังจากนั้น เราว่าเพราะมันเป็นการเปลี่ยนแปลงเล็กๆของกลุ่มคนในเมืองเน่าๆนี้เท่านั้น
    ที่สำคัญภาคล่าสุดตอบสิ่งที่คุณข้องใจแล้ว ว่าการเป็นฮีโร่ ไม่ต้องไล่ตื้บเหล่าร้ายทั้งเมือง แต่แค่ทำในสิ่งที่ถูกต้อง แม้จะเป็นสิ่งเล็กๆอย่างที่กอร์ดอนปรอบบรูซสมัยเด็ก ก็เพียงพอแล้ว

    เรื่องประชาชนในเมืองที่ดูเป็นทองไม่รู้ร้อนในภาคนี้นี่ เป็นเพราะเบนไม่ได้บอกว่าต่อให้เชื่อฟัง ระเบิดมันก็จะระเบิดอยู่ดีถ้าถึงเวลา
    (ภาค begin จะบอกได้ว่าสภาพเมือง/ชาวเมืองก๊อตแธมนั้นเป็นยังไง มันเน่าเฟะขนาดไหน เพราะ มันเป็นเมืองสมมุติที่เป็นลักษณะเป็นเอกลักษณ์เรื่องอาชญากรรม ในซีรี่ย์ของโนแลนด์นั้น เน้นไปทางเรียลิสติค บรรยากาศแบบDeco สภาพอากาศทึมๆแบบเก่าๆเลยหายไป)

    เราว่าฉากFoleyเพื่อนของกอร์ดอนไม่ออกมาทำหน้าที่ และฉากสถานสงเคราะเด็กกำพร้าหลังถูกยึดเมือง น่าจะชี้ให้เห็นสภาพความเป็นอยู่ของชาวเมืองทั่วไปได้แล้วนะ
    การที่ชาวเมืองไม่ออกมาสู้ นอกจากเพราะคำขู่ของเบนแล้ว ยังมีรถtumblerที่แค่ของแบทแมนคันเดียวตำรวจทั้งกองยังเอาไม่อยู่ ไหนจะอาวุธที่ได้จากเวย์นเอนเตอไพรส์อีก(การกระทำโง่ๆน่าจะเป็นการฆ่าตัวตายหมู่มากกว่า)

    มันจึงตกเป็นหน้าที่ของตำรวจที่เหลือ เพราะตำรวจบ้านเขาใช้อาวุธหนักกันด้วย และการที่ตำรวจลุกฮือก็เพราะกอร์ดอนวางแผนไว้อย่างดีแล้ว+ได้รับความช่วยเหลือจากแบทแมน/บรูซ
    เรื่องมวลชนที่ลากคนรวยมาตัดสินเรามองว่าเป็นพวกอาชญากรทั้งนั้นแหละ โดยเฉพาะให้Scarecrow มานั่งบัลลังพิพากษาด้วยแล้ว

    เรื่องอภิมนุษย์น่ะเราดุว่ามันไม่ใช่ประเด็น บรูซแค่ต้องการปกป้องเมืองที่พ่อของเขารักและทุ่มเทเพื่อ
    ให้เป็นเมืองที่ดีและน่าอยู่ บรูซก็เป็นคนธรรมดา เพียงแต่ได้รับการฝึกฝนมาอย่างหนักและเขาอยู่ในฐานะที่สามารถต่อกรกับพวกนี้ได้
    แต่แบทแมนก็เป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุอยู่ดี
    คนหนึ่งคนก็สู้กับอาชญากร ระบบ กฏหมาย และ องค์กรทั้งหมดด้วยตัวคนเดียวไม่ได้ แบทแมนก็ทำไม่ได้ ถึงได้เลือกมองหาคนมาสานต่อรวมทั้งต้องการให้คนในเมืองลุกขึ้นสู้
    และถ้าจะทำ ก็ต้องทำให้ถูกต้อง ทั้งหมดนี้เป็นอดมการณ์ของตัวบรูซ และด้วยตัวบทที่ค่อนข้างเน้นความสมจริง การที่เมืองๆหนึ่งจะดีขึ้นได้เพราะคนเพียงคนเดียวมันดุจะเกินจริงไปอย่างมาก
    ซึ่งนี่คือเสน่ห์ของซีรี่ย์ของโนแลนนี้ นอกจากบทที่ยอดเยี่ยม การทำให้ซุปเปอร์ฮีโร่อย่างแบตแมนออกมาแบบเรียล/ดราม่าได้อย่างดี ไม่เคยมีมาก่อนในซี่รี่ย์แบตแมน

    น่าเสียดายที่คุณยังไม่ได้ดูภาคแรก เพราะมันเป็นตัวบอกอะไรหลายๆอย่างทั้งจุดประสงค์ของพันธมิตรแห่งเงา และอุดมการณ์ของบรูซ เวย์น

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s