CRIA CUERVOS (CARLOS SAURA/1975/SP) กาฝาก!(RePub.)

พ่อของเธอตาย ตายขณะมีกิ๊ก ตายต่อหน้าต่อตาของอันนาวัยแปดขวบ ที่เธอทำคือลูบศีรษะศพของพ่อ แล้วเก็บแก้วนมไปล้าง เธอเห็นแม่ที่ตายไปแล้วของเธอเดินไปเดินมา ป้าและยายเข้ามาดูแลเธอแลพี่สาวน้องสาวแทนพ่อ วันหยุดปิดเทอมอันแสนหม่นเศร้าและชวนหวาดผวา สรรพสิ่งไหลปะปนกัน ความทรงจำขมขื่นเกี่ยวกับชีวิตของแม่ ผู้ซึ่งละทิ้งการเป็นนักเปียโนมาแต่งงานกับนายทหาร ป่วยไข้และตายอย่างลำพัง พ่อที่เจ้าชู้ ความจริงเกี่ยวกับป้าที่เข้มงวด อาการอมพะนำของเธอ ยายที่นั่งบนเก้าอี้รถเข็น ยาพิษที่แม่ทิ้งไว้ให้ ทุกสิ่งไหลปะปนกันเหมือนสีที่เปื้อนซึมเข้าหากัน อดีต ปัจจุบัน ความทรงจำ ภาพหลอน เหตุการณ์ปัจจุบันขณะ เพลงป๊อบ ความตาย ในหัวของเด็กอายุแปดขวบ

ต่อให้ไม่รู้อะไรเรื่องการเมืองสเปนมันก็เป็นหนังที่น่ากราบอยู่ดี (ผู้เขียนเองก็ไม่ได้รู้อะไรเรื่องการเมืองสเปนมากนัก แต่คาดเดาเอาว่าในฐานะหนังหลัง ยุคนายพลฟรังโก้ ดูเหมือนหนังจะเล่นกับ ประวัติศาสตร์ ความทรงจำ และความสำนึกของชาวสเปน หลังจากพ่อตายลง (และบรรดาพวกเขาและเธออาจมีส่วนในการพ่อตัวเอง) ความสับสนไร้ทิศทาง แม่คืออดีตตัวแทนของผู้คนที่ถูกกดขี่ (พ่อเป็นทหารในสงครามกลางเมือง แถมอาสาสมัคร) ขณะที่ตัวอันนาคือประชาชนแห่งปัจจุบันขณะที่ ‘ไม่รู้จะไปทางไหนดี’-นี่ก็เดาเอาล้วนๆ)

สิ่งที่น่าตื่นตาตื่นใจที่สุดของหนัง คือการแสดงภาพโดยไม่มีการแบ่งแยกระหว่าพื้นที่จริงกับพื้นที่ความทรงจำ การไหลปะปนกันทั้งหมดโดยไม่มีขอบเขตของภาพเบลอของการสะดุ้งตื่น หรือการลืมตาแล้วพบว่าฝันไป ทุกอย่างปรากฏขึ้นตรงหน้า ตัวละครทั้งหมด เฉกเช่นชีวิตจริง ไม่ปรานีปราศรัย และไม่ให้โอกาสต่อสู้ การปรากฏขึ้นของความทรงจำขมขื่นเช่นการมองดูแม่ของตัวเองกรีดร้องด้วยความเจ็บปวดตอนที่ใกล้จะตาย หรือการเห็นแม่ผู้อ่อนแออ้อนวอนขอพ่อผู้เย็นชาให้รักเธอ การได้ยินเสียงการร่วมรักของพ่อกับหญิงอื่น หรือแม้แต่การกะลิ้มกะเหลี่ยคนรับใช้ในบ้าน ความขมขื่นของวัยเด็กทอดพาไปสู่การครุ่นคิดถึงความตาย (อันที่จริงมีฉากเล็กๆที่บอกว่าไม่ใช่แค่อันนาแต่ลูกๆทุกคนรู้เรื่องนี้คือฉากที่เด็กๆ เล่นละครเป็นพ่อเป็นชู้เป็นแม่บ้านนั่นเอง)

การตายๆไปเสียแบบเด็กๆของอันนา ค่อยคลี่ขยายกลายเป็นภาพใหญ่โต ที่บิดเบี้ยว ฉากที่รุนแรงสุดๆฉากหนึ่งของหนังปรากฏขึ้นในฉากที่อันนาถามยายของเธอต่อหน้าความทรงจำ(รูปถ่าย)ว่ายายอยากตายใช่ไหม ก่อนหน้านั้นเธอชี้ไปที่โปสการ์ดไปหนึ่ง แล้วสร้างความทรงจำเกี่ยวกับโปสการ์ดว่าอย่างนู้นอย่างนี้ต่อหน้ายายที่พูดไม่ได้ การสร้างความทรงจำใหม่ของอันนา คือสภาพเดียวกับที่เธอสร้างขึ้นต่อตัวเอง ความทรงจำทำให้เจ็บปวด ไม่ใช่แค่เพราะมันหายไป แต่เพราะมันยังอยู่และก่อรูปเป็นสิ่งอื่นๆ เป็นการเดินไปเดินมาของแม่ที่หน้าห้องตอนที่เธอนอนไม่หลับ หรือการเล่นเปียโนเพลงเศร้าของแม่ ถึงที่สุดอันนาไปหยิบยาพิษมาให้ยาย ของเธอผู้ซึ่งปฏิเสธที่จะตาย ความคิดเกี่ยวกับการจบสิ้นค้างหัวไปจนถึงตอนไคลแมกซ์ที่ชวนหวาดเสียวและรวดร้าวยิ่ง

ไปๆมาๆการจบสิ้นของวัยเยาว์ของอันนาจึงไม่ได้มาถึงพร้อมกับความตายอีกครั้ง แต่มาถึงพร้อมกับ ‘การไม่ตาย’ การตระหนักว่าสิ่งที่จริงที่สุดคือคำพูดของแม่ขณะบิดตัวเร่าๆด้วยความเจ็บปวดว่าทั้งหมดคือเรื่องหลอกลวงทั้งเพ

นี่คือหนังที่ทั้งพูดถึงวัยเยาว์อันขมขื่น และชวนสะพรึง(ในตอนจบของเรื่องดูเหมือนจะมีจินตนาการอย่างใหม่ เรื่องชวนสะพรึงอย่างใหม่เข้ามาในหัวอันนาเมื่อวันเปิดเทอมมาถึง) และทั้งเป็นภาพแทนโมงยามอันขมขื่นในความชื่นมืนของ ประวัติศาสตร์ที่เพิ่งสร้างของชาวสเปน

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s