LILYA-4-EVER (LUKAS MOODYSON/2002/SWEDEN ) นางฟ้าชั่วนิรันดร์


ถนนสีเทาพรำสายฝน
เด็กสาวผู้มีใบหน้าบวมช้ำวิ่งไปตามถนน
โลกนี้กว้างใหญ่แต่เธอไม่มีที่ไปอีกแล้ว
เสียงดนตรีร๊อคโหมกระหน่ำ
ที่รู้สึกกลับบาดลึกถึงความเปล่าเปลี่ยวแห่งจิตวิญญาณ
ขณะมองดูเด็กสาวโซซัดโซเซไปตามถนน
……………………………..
เธอชื่อลิเลีย  และเธอเป็นตัวละครเอกของหนัง lilya -4-ever ของผู้กำกับชาวสวีเดนLukas Moodysson  ที่หยิบจับเอาปัญหาโสเภณีข้ามชาติมาเล่าได้อย่าง-ถึง- ทั้งในการสำรวจแง่มุมของปัญหา และการสำรวจลึกลงไปในเรื่องในใจของหญิงเหล่านั้น


หนังเล่าเรื่องของลิเลีย เด็กสาววัย16 ที่อาศัยอยู่ที่ไหนสักแห่งที่เคยเป็นสหภาพโซเวียต ลิเลียอาศัยอยู่กับแม่ในห้องเช่ากลางเมืองที่-ตายแล้ว-เมืองหนึ่ง เมืองที่มองไปทางไหนก็มีแต่ฟ้าสีหม่นมืด อาคารทรงกล่องสีซีดเซียวหมองคล้ำเรียงต่อเนื่องกันไป และต้นไม้ที่ไม่มีใบเลยสักต้น เช่นเดียวกับเด็กๆทุกคนในเมือง ลิเลียวาดฝันถึงชีวิตที่ดีกว่า เธอคิดว่าเธอจะได้ตามสามีใหม่ของแม่และแม่ไปอเมริกา ไปเสียจากดินแดนร้างไร้นี้ แต่แม่ไม่พาเธอไปด้วย และทิ้งเธอไว้ให้อยู่กับป้าใจร้ายที่ไล่เธอไปอยู่แฟลตรูหนูแล้วยึกครองห้องของเธอ เธอถูกเพื่อนหักหลังจนถูกประณามเป็นโสเภณีราคาถูก อดอยากหิวโหย หนาวเหน็บ และหนาวใจเมื่อประชาสงเคราะห์บอกเธอว่าแม่เธอเขียนจดหมายมายกเลิกการเป็นผู้ปกครองเธอ เพื่อนเพียงคนเดียวที่เธอมีคือ เด็กชายโวโลดยา ที่ไม่เคยได้อยู่บ้าน เอาแต่โยนกระป๋องลงห่วงแทนลูกบาสเพียงลำพังกลางอากาศหนาว
หากแต่หนังกลับให้เลิเลียเชื่อเสมอว่าเธอจะมี-วันที่ดี-รออยู่ เวลา ที่ลิเลียอยู่กับโวโลดยาทั้งคู่จะฝันถึงบ้านหลังเล็กๆ(หรือจะเพิงก็ได้โวโลด ยาบอก)ที่ที่ไม่หนาวเขาจะไปทำงานกลับบ้านลิลเลียจะอบขนมปังไว้รอ เป็นความฝันธรรมดาที่ให้ความรู้สึกเศร้าสร้อยเหลือใจ ลิเลียสวดอ้อนวอนต่อนางฟ้าครั้งแล้วครั้งเล่า แต่นางฟ้าไม่เคยมาช่วยเธอมีแต่โวโลดยาเพื่อนเก่าเท่านั้นมีมาอยู่เป็นเพื่อนในความฝัน พลอตของหนังบีบคั้นหดหู่ ประกอบกับการถ่ายทำให้มันดูคล้ายสารคดี ซุมกล้องและแพนกล้องแบบสารคดีที่จับเหตุการณ์สดๆ และเหนืออื่นได อัคชานา อาคินชินา(Oksana Akinshina) เด็กสาวอายุ16 ผู้รับบทลิเลียและ Artyom Bogucharskyเด็กชายอายุ 14 ผู้รับบทโวโลดยา ได้ ให้การแสดงที่แสนวิเศษจนทำให้คนดูพร้อมจะหลงรัก เห็นอกเห็นใจ และเอาใจช่วยให้เขาและเธอรอดพ้นจากชะตากรรมเลวร้ายทั้งที่ต่างก็รับรู้อย่าง เงียบเชียบภ่ายในใจตั้งแต่หนังเริ่มแล้วว่าแทบไม่มีทางเป็นไปได รวมไปถึงบทหนังที่เอาแต่กดดันคนดูไปตลอดเรื่อง เมื่อโวโลดยาจากไปโดยไม่มีใครสนใจ(ยายเจ้าของแฟลตทำเพียงเขี่ยร่างเขาบาๆสองสามครั้งแล้วก็เดินผ่านไป) ลิลเลียถูกหลอกไปขายเป็นโสเภณีต่างด้าวผิดกฎหมายในสวีเดน เธอถูกบังคับ ทุบตี บังคับขืนใจครั้งแล้วครั้งเล่า แต่เธอยังคงสวดอ้อนวอนแม้นางฟ้าจะไม่เคยช่วยเธอ ก่อนทุกอย่างจะดำเนินมาสู่บทสรุปที่แสนจะทรงพลัง
ฉากเปิดเรื่องย้อนกลับมาอีกครั้งคนดูมองเห็นลิลเลียวิ่งไปบนถนนว่างเปล่ากลางเพลงร๊อคหนักหน่วง ด้วยดวงวิญญาณแหลกสลาย มีเด็กมากมายเหลือเกินที่เป็นเหมือนลิลเลียกับโวโลดยา ผลพวงจากพ่อแม่ที่ไม่เคยรักลูกตัวเอง เร่ร่อน ต่อสู้ชีวิตกันลำพัง พวก เขาบริสุทธิ์ งดงาม และเชื่อมั้นในความดี ก่อนที่จะถูกความจริงสกปรกแต้มความดำมืดลงในจิตใจครั้งแล้วครั้งเล่า(ลิล เลีย โดนข่มขืน โวโลดยาโนพ่อไล่ออกจากบ้านเหมือนหมาข้างถนน) ในขณะที่คนรอบข้างที่ล้วนหวังแต่ผลประโยชน์ ผลักดันให้เด็กบริสุทธิ์ถูกต้อนสู่มุมอับ 
……………………..

และอีกนัยยะหนึ่งดูเหมือนหนังจะเสียดสีวัฒนธรรมบริโภคนิยมอยู่กลายๆ ลิเลียเกิดวันเดียวกับ บริทนีย์ สเปียร์ โวโลดยาถามว่ามันจะเป็นยังไงนะถ้าได้สลับตัวกับ บริทนีย์ สเปียร์ แค่ประโยคสนทนาสั้นๆน่าขันแต่กรีดลึกถึง-ความแตกต่าง- ของเด็กผู้หญิงสองคนนี้ได้อย่างชัดเจนและเจ็บปวด 
นอกจากนี้อีกหลายครั้งที่ลิลเลียเข้าไปเดินอยู่ในห้างสรรพสินค้าหรูหรามองดูผู้คนที่เลือกซื้อน้ำหอมเสื้อผ้า โดยที่ครั้งหนึ่งด้วยซ้ำที่เธอถูกแมงดาพามาซื้อหมวกแต่ไม่มีใครสนใจใคร ทุกคนสนใจเพียง-สินค้าเรียราย-จนลืมไปว่าข้างนอกมีอีกหลายชีวิตที่ต้องดิ้นรน และตกตายไป จริงอยู่มันอาจเป็นเรื่อง-ของใครของมัน- แต่ถ้าเพียงเราเอื้อาทรกันอีกสักเล็กน้อย(อย่างน้อยถ้ามีใครสักคนช่วยลิเลีย) เรื่องเลวร้ายคงบรรเทาเบาบาง
………………………

แล้วในที่สุดลิเลียกับโวโลดยาก็มีปีกสีขาว หัวเราะเริงร่าขณะเล่นบาสกันอยู่บนหลังคาตึก เป็นภาพสุดท้ายของหนังที่ค่อยๆมืดลงก่อนเครดิตจะขึ้น เรื่องราวชะตากรรมของลิเลียวิ่งวนอยู่ในหัว ทุกความเจ็บปวด ขมขื่น ของเธอ ทุกการโอบกอด ทุกความรักที่เธอไม่เคยได้รับ ทุกความเป็นจริงอัปยศ ผู้ชายทุกคนที่เธอนอนด้วย กาวทุกหลอดที่พาเธอและโวโลดยา-หนีชั่วคราว-ไปจากโลกนี้ แฟลตรูหนูซีดเยวทุกหลัง ถนนมืดดำทุกสาย เพื่อนทุกคนที่เธอเคยมี ได้โปรดเถิด จงเอื้ออาทรกันและกัน
……………………….

และถ้ามีหนังสักเรื่องที่ทำให้เราคิดได้เช่นนี้หนังเรื่องนั้นก็สมควรจะหามาดู
และถ้ามีใครหยิบหนังเรื่องนี้ไปดูหลังอ่านข้อความเหล่านี้แล้วได้คิดทำอะไรบ้าง
ทุกความดีที่เราทำขอมอบแด่โวโลดยา เทวดาน้อยและ ลิเลีย นางฟ้าชั่วนิรันดร์
27- 05 – 05

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s